در سالهای اخیر، اقتباس از آثار ادبی برای ساخت فیلمها و سریالها بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. این اتفاق تنها برای مخاطبان سینما و تلویزیون اهمیت ندارد؛ بلکه برای فعالان بازار کتاب نیز فرصت ارزشمندی ایجاد میکند. هر زمان که یک سریال بر اساس یک کتاب ساخته میشود یا فصل جدید آن منتشر میشود، نام کتاب اصلی دوباره در فضای رسانهای مطرح شده و بسیاری از مخاطبان برای شناخت داستان کامل یا مقایسه نسخه مکتوب با نسخه تصویری، به سراغ کتاب میروند.
انتشار فصل دوم سریال بامداد خمار نیز بار دیگر توجهها را به یکی از شناختهشدهترین رمانهای معاصر ایران جلب کرده است. البته این تنها نمونه نیست؛ در سالهای اخیر آثاری مانند سووشون، سالتو و بیست زخم کاری نیز با ساخت سریال، دوباره در کانون توجه علاقهمندان کتاب قرار گرفتهاند. برای کتابفروشان و همکاران بازار نشر، شناخت این آثار میتواند به تکمیل سبد کتابهای عمومی و پاسخگویی بهتر به نیاز مشتریان کمک کند.
بامداد خمار؛ رمانی که با پخش فصل دوم سریال دوباره دیده شد
«بامداد خمار» نوشته فتانه حاج سیدجوادی یکی از پرفروشترین رمانهای معاصر ایران است. این کتاب از زمان انتشار خود توانست مخاطبان زیادی را جذب کند و سالها در فهرست آثار پرفروش کتابفروشیها قرار داشت. روایت عاشقانه، فضای اجتماعی داستان و شخصیتپردازی آن باعث شده است که این اثر همچنان یکی از شناختهشدهترین رمانهای ایرانی باشد.
با تولید و انتشار سریال «بامداد خمار»، نسل جدیدی از مخاطبان نیز با این داستان آشنا شدند. انتشار فصل دوم این مجموعه باعث شده دوباره نام کتاب در شبکههای اجتماعی، رسانهها و میان علاقهمندان کتاب مطرح شود. معمولاً در چنین شرایطی، بسیاری از مخاطبان تمایل دارند داستان اصلی را از زبان نویسنده مطالعه کنند یا تفاوتهای میان کتاب و سریال را بررسی کنند.
برای همکاران و کتابفروشان، چنین مناسبتهایی فرصت مناسبی برای توجه دوباره به عناوینی است که ممکن است سالها از انتشارشان گذشته باشد اما همچنان ظرفیت فروش داشته باشند. تجربه بازار کتاب نشان داده است که همزمان با انتشار اقتباسهای سینمایی و تلویزیونی، جستوجوی نسخه چاپی کتاب نیز افزایش پیدا میکند و همین موضوع میتواند بر میزان تقاضای فروشگاهها تأثیرگذار باشد.
داشتن این دسته از کتابها در کنار سایر رمانهای ایرانی، به کاملتر شدن قفسه ادبیات داستانی کمک میکند و باعث میشود فروشگاه بتواند پاسخگوی درخواست مخاطبانی باشد که پس از تماشای سریال به دنبال نسخه اصلی کتاب هستند.
سووشون؛ اثری ماندگار که دوباره به مرکز توجه بازگشت
رمان «سووشون» نوشته سیمین دانشور یکی از مهمترین آثار ادبیات معاصر ایران به شمار میرود. این کتاب سالهاست در فهرست کتابهای شاخص ادبیات فارسی قرار دارد و بسیاری از علاقهمندان مطالعه، آن را یکی از آثار تأثیرگذار داستاننویسی ایران میدانند.
ساخته شدن سریال «سووشون» باعث شد نام این اثر بار دیگر در میان مخاطبان کتاب و رسانه مطرح شود. بسیاری از افرادی که برای نخستین بار از طریق سریال با داستان آشنا میشوند، ترجیح میدهند نسخه اصلی کتاب را نیز مطالعه کنند تا با جزئیات بیشتری از روایت و شخصیتهای داستان آشنا شوند.
برای کتابفروشیها، این دسته از آثار تنها کتابهای مناسبتی نیستند؛ بلکه جزو کتابهایی هستند که هم ارزش ادبی دارند و هم با هر موج رسانهای دوباره مورد توجه قرار میگیرند. به همین دلیل، حضور آنها در قفسه کتابهای عمومی و ادبیات داستانی میتواند به تنوع و کاملتر شدن سبد فروشگاه کمک کند.
سالتو؛ رمانی که با سریال یاغی بیش از گذشته شناخته شد
«سالتو» نوشته مهدی افروزمنش یکی از رمانهای معاصر ایرانی است که با اقتباس تلویزیونی و ساخت سریال «یاغی»، دوباره در کانون توجه علاقهمندان کتاب قرار گرفت. هرچند پیش از ساخت سریال نیز این کتاب مخاطبان خود را داشت، اما پخش مجموعه تلویزیونی باعث شد بسیاری از افرادی که داستان را از طریق تصویر دنبال کرده بودند، برای مطالعه نسخه اصلی کتاب نیز کنجکاو شوند.
این اتفاق یکی از ویژگیهای مهم اقتباسهای موفق است؛ مخاطب پس از تماشای سریال، به دنبال شناخت بیشتر شخصیتها، جزئیات داستان و تفاوتهای روایت تصویری با متن اصلی میرود. در بسیاری از موارد، کتاب اطلاعات و جزئیاتی را در اختیار خواننده قرار میدهد که در نسخه تصویری امکان پرداخت کامل آنها وجود ندارد.
برای کتابفروشان و فعالان بازار نشر، چنین کتابهایی معمولاً جزو آثاری هستند که ارزش نگهداری در قفسه فروشگاه را دارند. زیرا با هر بار بازپخش سریال، انتشار اخبار جدید یا مطرح شدن نام اثر در فضای رسانهای، احتمال افزایش تقاضا برای نسخه چاپی آن نیز وجود دارد.
اگر سبد کتابهای عمومی فروشگاه شما شامل رمانهای معاصر ایرانی است، آثاری مانند «سالتو» میتوانند در کنار سایر رمانهای شناختهشده، تنوع مناسبی برای مشتریان ایجاد کنند و پاسخگوی بخشی از تقاضای بازار باشند.
زخم کاری؛ از رمانی الهامگرفته از مکبث تا یکی از موفقترین سریالهای سالهای اخیر
سریال «زخم کاری» بر اساس رمان بیست زخم کاری نوشته محمود حسینیزاد ساخته شده است؛ رمانی که نویسنده آن در نگارش داستان از نمایشنامه ماندگار مکبث اثر ویلیام شکسپیر الهام گرفته است. همین ارتباط باعث شده بسیاری از علاقهمندان پس از تماشای سریال، علاوه بر جستوجوی رمان، به مطالعه اثر کلاسیک شکسپیر نیز علاقهمند شوند.
«مکبث» یکی از مشهورترین نمایشنامههای جهان است که موضوعاتی مانند قدرت، جاهطلبی، خیانت، وجدان و پیامد تصمیمهای انسان را روایت میکند. این اثر سالهاست الهامبخش نویسندگان، فیلمسازان و نمایشنامهنویسان در سراسر جهان بوده و آثار متعددی با برداشت از داستان آن تولید شده است.
وجود چنین کتابهایی در فروشگاه، علاوه بر تکمیل بخش ادبیات کلاسیک، میتواند برای مخاطبانی که پس از دیدن یک سریال به دنبال ریشه اصلی داستان هستند نیز جذاب باشد. این گروه از کتابها معمولاً جزو آثاری هستند که ارزش نگهداری بلندمدت در موجودی فروشگاه را دارند و تنها به یک موج خبری یا مقطع زمانی خاص محدود نمیشوند.
چرا کتابهای اقتباسی برای کتابفروشیها اهمیت دارند؟
اقتباس از کتابها برای ساخت فیلم و سریال، یکی از مؤثرترین راههای معرفی دوباره آثار مکتوب به مخاطبان است. بسیاری از کتابهایی که سالها از انتشار آنها گذشته، با ساخت یک اثر تصویری دوباره به فهرست کتابهای پرفروش بازمیگردند و مورد توجه نسل جدیدی از خوانندگان قرار میگیرند.
برای همکاران و کتابفروشان، دنبال کردن این جریانهای فرهنگی میتواند در انتخاب و تکمیل سبد محصولات فروشگاه نقش مهمی داشته باشد. نگهداری کتابهایی که اقتباس سینمایی یا تلویزیونی دارند، در کنار رمانهای پرفروش و آثار کلاسیک، به ایجاد تنوع بیشتر در قفسهها کمک میکند و پاسخگوی بخشی از تقاضای مخاطبانی است که پس از تماشای یک فیلم یا سریال، به دنبال نسخه اصلی کتاب هستند.
در پخش ناصری، مجموعهای متنوع از کتابهای عمومی، رمانهای ایرانی و خارجی، آثار ادبی و کتابهای کلاسیک از ناشران مختلف عرضه میشود تا همکاران بتوانند متناسب با نیاز بازار، کتابهای موردنظر خود را بهصورت عمده تهیه کنند و سبد فروشگاه خود را کاملتر سازند.